Kemalangan Jalan Raya: Apa yang Perlu Anda Lakukan dan Apakah Hak Anda di Sisi Undang-Undang

 

Kemalangan Jalan Raya: Apa yang Perlu Anda Lakukan dan Apakah Hak Anda di Sisi Undang-Undang

 

Kemalangan jalan raya boleh berlaku dalam sekelip mata. Dalam keadaan panik, seseorang mungkin tidak tahu sama ada perlu menghubungi polis, mengambil gambar, berurusan dengan syarikat insurans atau mendapatkan rawatan perubatan terlebih dahulu.

 

Di Malaysia, terdapat beberapa kewajipan undang-undang yang perlu dipatuhi oleh pemandu selepas sesuatu kemalangan. Pada masa yang sama, mangsa kemalangan juga mempunyai hak untuk mendapatkan pampasan atau ganti rugi, tertakluk kepada fakta kes dan undang-undang yang berkenaan.

 

1. Berhenti dan pastikan keselamatan

 

Di bawah Seksyen 52 Akta Pengangkutan Jalan 1987 [Akta 333], apabila berlaku kemalangan yang berpunca daripada kehadiran kenderaan motor di sesuatu jalan, pemandu mempunyai kewajipan untuk berhenti.

 

Jika diminta oleh orang yang mempunyai alasan munasabah, pemandu juga perlu memberikan nama dan alamatnya serta nama dan alamat pemilik kenderaan dan nombor pendaftaran kenderaan.

 

Jika terdapat kecederaan, perkara paling penting ialah mendapatkan bantuan kecemasan. Hubungi 999 sekiranya keadaan memerlukan bantuan polis atau perubatan.

 

2. Buat laporan polis dalam tempoh 24 jam

 

Ini merupakan perkara yang sangat penting.

 

Seksyen 52(2) Akta Pengangkutan Jalan 1987 memperuntukkan bahawa pemandu kenderaan yang terlibat dalam kemalangan hendaklah melaporkan kemalangan tersebut di balai polis yang terdekat secepat yang semunasabahnya praktik dan dalam apa-apa keadaan dalam tempoh 24 jam selepas kemalangan. Pemandu juga perlu mengemukakan lesen memandu dan, jika diminta, perakuan insurans. (mylaw.my⁠)

 

Polis Diraja Malaysia turut menjelaskan bahawa pengaduan kemalangan jalan raya melibatkan proses laporan oleh pihak yang terlibat, siasatan polis serta penyediaan dokumen siasatan. (RMP⁠)

 

Oleh itu, jangan menganggap bahawa kemalangan kecil tidak perlu dilaporkan.

 

3. Simpan sebanyak mungkin bukti

 

Selepas memastikan keselamatan, kumpulkan bukti yang boleh membantu menjelaskan bagaimana kemalangan berlaku.

 

Antaranya:

 

* gambar keadaan kenderaan dan kerosakan;

* gambar lokasi kemalangan;

* nombor pendaftaran kenderaan lain;

* keadaan lampu isyarat, papan tanda dan jalan;

* rakaman dashcam;

* nama dan nombor telefon saksi;

* butiran pemandu lain yang terlibat; dan

* dokumen berkaitan rawatan serta perbelanjaan.

 

Jangan padam rakaman dashcam atau mengubah gambar dan video asal.

 

Bukti ini mungkin penting bukan sahaja untuk laporan polis tetapi juga bagi tujuan tuntutan insurans atau tuntutan sivil.

 

4. Jangan terburu-buru mengakui kesalahan

 

Selepas kemalangan, elakkan daripada membuat pengakuan bahawa anda adalah pihak yang bersalah semata-mata kerana anda berasa panik atau tertekan.

 

Penentuan liabiliti bergantung kepada fakta, keterangan dan keadaan kemalangan. Jika terdapat pertikaian, perkara tersebut mungkin perlu ditentukan melalui proses undang-undang.

 

Ini juga tidak bermaksud anda boleh memberikan maklumat yang tidak benar. Berikan keterangan kepada pihak polis dan syarikat insurans berdasarkan fakta sebenar yang anda ketahui.

 

5. Maklumkan kepada syarikat insurans atau pengendali takaful

 

Pemandu juga perlu memaklumkan kemalangan kepada syarikat insurans atau pengendali takaful masing-masing dan mengikuti prosedur tuntutan yang ditetapkan.

 

Polis Diraja Malaysia menyatakan bahawa setiap kemalangan jalan raya perlu dimaklumkan kepada syarikat insurans bagi membolehkan tuntutan dibuat di bawah polisi yang berkenaan. (RMP⁠)

 

Jangan tunggu sehingga masalah menjadi lebih besar sebelum menghubungi syarikat insurans.

 

6. Apakah jenis tuntutan yang mungkin tersedia?

 

Jenis tuntutan bergantung kepada polisi insurans, siapa yang bertanggungjawab dan keadaan kemalangan.

 

Menurut Bank Negara Malaysia, antara bentuk tuntutan motor yang boleh dibuat termasuk:

 

Own Damage (OD) – bagi keadaan tertentu apabila pemegang polisi membuat tuntutan terhadap polisi komprehensif sendiri.

 

Own Damage Knock-for-Knock (OD-KFK) – dalam keadaan tertentu apabila kemalangan bukan berpunca daripada kesalahan pemegang polisi dan syarat yang ditetapkan dipenuhi.

 

Third Party Property Damage (TPPD) – tuntutan terhadap pihak insurans atau takaful pihak yang bertanggungjawab bagi kerosakan harta benda, tertakluk kepada keadaan dan perlindungan yang berkenaan. (Bank Negara Malaysia⁠)

 

Jika anda tidak pasti jenis tuntutan yang sesuai, hubungi syarikat insurans atau pengendali takaful anda sebelum membuat keputusan.

 

7. Bagaimana pula jika anda mengalami kecederaan?

 

Jika anda mengalami kecederaan akibat kemalangan, dapatkan pemeriksaan dan rawatan perubatan.

 

Simpan:

 

* laporan perubatan;

* bil dan resit rawatan;

* rekod hospital;

* sijil cuti sakit;

* bukti kehilangan pendapatan, jika berkaitan; dan

* dokumen lain yang berkaitan dengan kecederaan dan kerugian.

 

Dalam keadaan tertentu, mangsa boleh membuat tuntutan ganti rugi terhadap pihak yang bertanggungjawab.

 

Tuntutan tersebut boleh melibatkan perkara seperti kecederaan, perbelanjaan perubatan, kehilangan pendapatan dan kerugian lain yang boleh dibuktikan, bergantung kepada fakta kes dan prinsip undang-undang yang terpakai.

 

Jabatan Bantuan Guaman Malaysia menyatakan bahawa tuntutan ganti rugi akibat kemalangan tertakluk kepada tempoh had masa yang ditetapkan oleh undang-undang. (JBG⁠)

 

8. Jangan tandatangani dokumen yang anda tidak faham

 

Selepas kemalangan, anda mungkin didatangi oleh pihak tertentu yang menawarkan perkhidmatan tunda, bengkel, tuntutan insurans atau penyelesaian segera.

 

Berhati-hati sebelum menandatangani apa-apa dokumen atau memberikan dokumen peribadi.

 

Pastikan anda memahami:

 

* siapa pihak yang anda berurusan;

* apakah dokumen yang ditandatangani;

* apakah kuasa yang diberikan;

* bagaimana tuntutan akan dikendalikan; dan

* apakah bayaran atau kos yang mungkin dikenakan.

 

Jika jumlah tuntutan besar atau anda mengalami kecederaan serius, mendapatkan nasihat peguam sebelum bersetuju dengan penyelesaian boleh membantu melindungi kepentingan anda.

 

9. Bagaimana jika pihak lain tidak mempunyai insurans?

 

Keadaan ini boleh menjadi lebih rumit. Hak anda bergantung kepada jenis tuntutan, keadaan kemalangan dan perlindungan insurans yang wujud.

 

Dalam keadaan tertentu, terdapat mekanisme undang-undang berkaitan tuntutan terhadap pihak yang bertanggungjawab dan perlindungan insurans motor. Seksyen 96(1) Akta Pengangkutan Jalan 1987, misalnya, berkaitan kewajipan penanggung insurans untuk memenuhi penghakiman tertentu berhubung liabiliti yang dilindungi. (JBG⁠)

 

Oleh itu, jangan menganggap bahawa ketiadaan insurans pihak satu lagi secara automatik bermaksud anda tidak mempunyai sebarang hak. Dapatkan nasihat yang sesuai berdasarkan fakta kes anda.

 

Kesimpulan

 

Jika anda terlibat dalam kemalangan jalan raya, ingat empat perkara utama:

 

SELAMAT → BUKTI → LAPOR → TUNTUT

 

Pastikan keselamatan diri dan orang lain terlebih dahulu. Kemudian, kumpulkan bukti, buat laporan polis dalam tempoh yang ditetapkan dan maklumkan kepada syarikat insurans atau pengendali takaful.

 

Jika terdapat kecederaan serius, kematian, pertikaian mengenai siapa yang bersalah atau kerugian yang besar, pertimbangkan untuk mendapatkan nasihat daripada peguam yang berkelayakan sebelum mengambil langkah seterusnya.

 

Nota penting: Undang-undang dan prosedur tuntutan boleh berubah dari semasa ke semasa. Artikel ini bertujuan memberikan pendidikan undang-undang umum kepada orang awam dan bukan merupakan nasihat undang-undang bagi mana-mana kes tertentu.

 

Nota editorial: Saya sengaja menggunakan frasa seperti “tertakluk kepada keadaan” bagi tuntutan insurans kerana perlindungan dan proses tuntutan bergantung pada polisi/sijil serta fakta kemalangan. BNM juga kini menetapkan piawaian tertentu bagi pengendalian tuntutan motor, termasuk ketelusan dan tempoh penyelesaian tuntutan.